Bụi sơn là tác nhân ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người lao động và chất lượng không khí trong môi trường sản xuất công nghiệp. Việc xử lý bụi sơn hiệu quả không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật về quản lý chất thải mà còn giảm thiểu nguy cơ bệnh nghề nghiệp và tối ưu chi phí vận hành dài hạn.

Trong bài viết này, Lê Gia Phát sẽ phân tích chi tiết các phương pháp xử lý bụi sơn phổ biến hiện nay, giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp phù hợp. Cùng theo dõi để biết thêm thông tin chi tiết.

Các phương pháp xử lý bụi sơn an toàn, hiệu quả cao

Mục lục

Bụi sơn là gì?

Bụi sơn là tập hợp các hạt rất nhỏ phát sinh trong quá trình phun sơn, sơn tĩnh điện hoặc khi mài, chà bề mặt đã hoàn thiện. Những hạt này thường tồn tại lơ lửng trong không khí xưởng và có xu hướng bám lên tường, sàn, thiết bị xung quanh.

Tùy theo công nghệ sơn, bụi sơn có thể mang những đặc tính lý hóa khác biệt như:

Sơn dung môi (sơn ướt): Bụi tồn tại dạng giọt li ti lẫn hơi VOCs, tạo hỗn hợp dễ cháy nổ và độc hại cao với đường hô hấp của con người.
Sơn tĩnh điện (sơn bột): Tạo ra những hạt bột mịn không bám dính sản phẩm khi phun. Mức độ độc thấp hơn sơn dung môi, nhưng lan tỏa nhanh, dễ gây tắc nghẽn hệ thống lọc và ô nhiễm không khí xưởng nếu không được xử lý kịp thời.

Bụi sơn là hạt mịn hoặc giọt sơn phát sinh trong quá trình phun sơn công nghiệp

Bụi sơn có độc không?

Bụi sơn chứa rất nhiều thành phần độc hại ảnh hưởng sức khỏe người lao động, cụ thể như:

Chì: Kim loại nặng tạo màu sắc, tăng độ bám dính và chống gỉ. Tiếp xúc ngắn hạn gây rối loạn thần kinh (mất ngủ, buồn nôn, giảm tập trung). Phơi nhiễm kéo dài dẫn đến thiếu máu, suy giảm chức năng thận và nguy cơ ung thư.
Thủy ngân: Chất bảo quản chống nấm mốc, kéo dài tuổi thọ sơn. Hít phải gây suy hô hấp cấp tính, tổn thương thần kinh trung ương và ung thư phổi ở người lao động tiếp xúc thường xuyên.
Hạt màu (Pigments): Chứa kim loại nặng như cadmium, crom,… khi tích lũy trong cơ thể qua đường hô hấp, gây độc gan thận mạn tính.
Dung môi hữu cơ (VOCs): Hợp chất bay hơi nhanh, xâm nhập phổi và máu. Gây kích ứng niêm mạc, rối loạn thần kinh và tổn thương gan ở nồng độ cao.
Nhựa và phụ gia: Chất tạo màng sơn, khi phân hủy thành bụi mịn gây viêm phế quản, dị ứng da và hen nghề nghiệp.

Bụi sơn chứa nhiều thành phần độc hại cho sức khỏe và môi trường

>>> XEM THÊM: Công nghệ xử lý bụi lò luyện thép nhà máy an toàn, hiệu quả

Vì sao phương pháp xử lý bụi sơn lại quan trọng?

Xử lý bụi sơn là yêu cầu bắt buộc trong mọi dây chuyền sơn công nghiệp mà doanh nghiệp cần thực hiện, nhằm đảm bảo:

An toàn lao động

Tiếp xúc kéo dài với bụi sơn gây viêm phổi hóa chất, hen nghề nghiệp và tổn thương niêm mạc hô hấp. VOCs từ sơn dung môi xâm nhập hệ thần kinh, hệ tuần hoàn, dẫn đến chóng mặt mạn tính và nguy cơ ung thư nghề nghiệp.

Phòng chống cháy nổ

Bụi sơn dung môi tạo hỗn hợp khí cháy khi đạt nồng độ LEL (Lower Explosive Limit). Không có hệ thống hút khí đạt chuẩn TCVN 5738, một tia lửa điện hoặc ma sát thiết bị đủ kích nổ toàn bộ buồng sơn.

Xử lý bụi sơn đúng cách giúp giảm nguy cơ cháy nổ

Giảm ô nhiễm môi trường

Hệ thống xử lý bụi sơn loại bỏ kim loại nặng, VOCs và hợp chất hóa học trước khi chúng phát tán ra môi trường. Nhờ đó, nguồn nước, đất xung quanh nhà máy không bị ô nhiễm, hạn chế hình thành sương mù quang hóa và giảm thiểu tác động sinh thái trong khu công nghiệp.

Kéo dài tuổi thọ cho máy móc, thiết bị

Bụi sơn bám dính làm tắc nghẽn đầu phun, hỏng cảm biến áp suất và giảm 30-40% tuổi thọ hệ thống lọc. Làm tăng tần suất bảo trì, gián đoạn sản xuất và lỗi bề mặt sản phẩm.

Bụi sơn bám dính tích tụ gây hư hỏng thiết bị sản xuất

Tuân thủ pháp lý

Xử lý bụi sơn đạt chuẩn QCVN 19:2009 giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp lý, tránh phạt hành chính.

Với sơn tĩnh điện, thu hồi bụi bột cho phép tái sử dụng 15-25% nguyên liệu, giảm chi phí vật tư hàng năm.

Một số quy định liên quan đến việc xử lý bụi sơn

Dưới đây là một số quy định về việc xử lý bụi sơn mà doanh nghiệp cần lưu ý:

Tuân thủ QCVN 19:2024/BTNMT về khí thải công nghiệp khi xử lý bụi sơn và hơi dung môi VOCs.
Tuân thủ Thông tư 02/2022/TT-BTNMT trong phân loại, lưu giữ vật liệu lọc bụi sơn (chất thải nguy hại nhóm 08).
Tuân thủ QCVN 40:2025/BTNMT về nước thải công nghiệp từ hệ thống phun sơn ướt.

Một số quy định liên quan đến việc xử lý bụi sơn

Các phương pháp xử lý bụi sơn triệt để, hiệu quả cao

Hiện nay có nhiều phương pháp xử lý bụi do phun sơn trên thị trường, tuy nhiên các doanh nghiệp sản xuất cần lựa chọn hệ thống hút bụi sơn phù hợp với loại hình sơn và quy mô xưởng để đảm bảo hiệu suất lọc và tuân thủ quy chuẩn môi trường.

Dưới đây 4 công nghệ thường được nhiều doanh nghiệp lựa chọn mà bạn có thể tham khảo qua:

Xử lý bụi sơn bằng tấm lọc bông thủy tinh

Với những xưởng sơn quy mô nhỏ hoặc dây chuyền đơn giản có thể ứng dụng tấm lọc bông thủy tinh (Glass Fiber Filter) để xử lý bụi ở mức cơ bản với ngân sách đầu tư hạn chế.

Cấu tạo tấm lọc	Được sản xuất từ sợi thủy tinh siêu mịn (glass microfibers), ép thành lớp với mật độ tăng dần theo chiều sâu, tạo hiệu ứng “lọc bậc thang”. Sản phẩm có dạng cuộn hoặc tấm phẳng, lắp đặt như màng chặn cuối trong buồng phun sơn.
Thông số kỹ thuật	– Màu sắc: xanh-trắng hoặc trắng – Độ dày: 50-100 mm – Cấu trúc: mật độ sợi tăng dần từ mặt đón bụi đến mặt thoát khí.
Ưu điểm	– Hiệu suất lọc cao với bụi sơn ướt dạng mist và aerosol, đặc biệt phù hợp cho sơn gỗ, sơn PU – Chi phí đầu tư thấp, phù hợp xưởng sơn quy mô nhỏ và vừa – Thay thế đơn giản, không yêu cầu đào tạo kỹ thuật chuyên sâu – Hệ thống khô, không cần tuần hoàn nước, tiết kiệm diện tích lắp đặt
Nhược điểm	– Hiệu suất giảm nhanh khi lưu lượng sơn lớn, dễ tắc nghẽn. – Yêu cầu quạt hút có áp lực cao để duy trì lưu lượng khí khi tấm lọc bị bão hòa – Dễ bị bít kín hoàn toàn khi sơn có độ nhớt cao, gây gián đoạn sản xuất – Cần vệ sinh buồng sơn thường xuyên để tránh bụi tích tụ bám ngược lại bề mặt sản phẩm

Xử lý bụi sơn bằng buồng phun sơn màng nước

Hệ thống xử lý bụi sơn bằng buồng phun sơn màng nước ( dùng bơm nước cưỡng bức) hoạt động bằng cách tạo màn nước phun áp lực cao để “bắt giữ” và rửa trôi bụi sơn, đảm bảo đạt tiêu chuẩn khí thải QCVN 19:2024.

Cấu tạo	– Buồng sơn nước: Thép phủ chống ăn mòn hoặc inox 304, chứa trực tiếp bụi sơn và khí thải.- Quạt hút: Công suất 3-15 kW, lưu lượng 5.000-20.000 m³/h, độ ồn <75 dB(A). – Bể tuần hoàn: Lắng tách bùn sơn, tái sử dụng nước – giảm 80-90% lượng nước bổ sung.
Nguyên lý	Quạt hút tạo áp suất âm, kéo bụi sơn và hơi dung môi vào buồng xử lý. Khi đó, màn nước chảy liên tục trên vách ngăn bắt giữ và cuốn bụi sơn xuống bể chứa phía dưới. Khí sau xử lý được thải ra ngoài qua ống dẫn.
Ưu điểm	– Hiệu suất thu hồi bụi sơn cao (85-95%), giúp giảm lãng phí nguyên liệu – Cải thiện môi trường xưởng, giảm nồng độ bụi và VOCs trong không khí – Chất lượng bề mặt sản phẩm tốt hơn, hạn chế khuyết tật nổi hạt (orange peel) – Tuân thủ QCVN 19:2024 về khí thải công nghiệp – Bảo trì đơn giản, chỉ cần vệ sinh bể tuần hoàn định kỳ
Nhược điểm	– Chi phí vận hành cao – Môi trường làm việc có thể trở nên ẩm ướt và sinh nhiệt, tăng khả năng hình thành sự rỉ nước. – Nước từ quá trình xử lý có thể chứa các hợp chất hóa học từ bụi sơn, yêu cầu quy trình xử lý nước thải phức tạp.

Phương pháp xử lý bằng hệ thống Cyclone kết hợp lọc Cartridge

Hệ thống Cyclone kết hợp lọc Cartridge được xem là giải pháp xử lý bụi sơn bột tiên tiến cho dây chuyền sơn tĩnh điện, giúp thu hồi và tái sử dụng bột sơn dư an toàn, hiệu quả.

Cấu tạo	– Quạt hút: Tạo áp suất âm, kéo bụi sơn vào hệ thống lọc – Cyclone: Trụ ly tâm + phễu thu gom, tách bụi thô ≥10 μm bằng lực quán tính – Cartridge Filter: Màng lọc nếp gấp, lọc bụi mịn <10 μm – Thùng chứa bụi: Thu gom bụi sơn từ Cyclone và Cartridge để tái sử dụng – Hệ thống làm sạch tự động: Van xung khí nén (pulse jet) làm rung cartridge, rũ bụi tích tụ
Ưu điểm	– Hiệu suất lọc 99,9% nhờ xử lý 2 cấp gồm tách thô (Cyclone) và lọc mịn (Cartridge) – Tăng tuổi thọ cartridge do Cyclone loại bỏ 70-80% bụi thô trước và giảm tần suất thay lõi lọc – Thu hồi bột sơn sạch đạt độ tinh khiết cao để tái sử dụng trực tiếp và tiết kiệm 15-30% nguyên liệu – Giảm chi phí vận hành nhờ chênh áp thấp và chu kỳ thay cartridge kéo dài 2-3 lần so với lọc đơn – An toàn PCCC với cartridge chống tĩnh điện (antistatic) hạn chế tia lửa trong môi trường bụi bột dễ cháy
Nhược điểm	Chỉ hiệu quả với bụi sơn bột khô có kích thước ≥10 μm và không xử lý được VOCs từ sơn dung môi

Các loại quạt dùng để xử lý bụi sơn tốt nhất của LGP

Doanh nghiệp có thể tham khảo các dòng quạt xử lý bụi công nghiệp của Công ty TNHH Kỹ thuật Lê Gia Phát:

Lê Gia Phát – Đơn vị chuyên cung cấp, lắp đặt hệ thống hút bụi công nghiệp uy tín

Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực xử lý bụi công nghiệp, Lê Gia Phát chuyên cung cấp hệ thống lọc bụi công nghiệp cho các doanh nghiệp sản xuất, đảm bảo đạt chuẩn QCVN về môi trường và tối ưu chi phí vận hành.

Chúng tôi là đối tác tin cậy của nhiều nhà máy sơn công nghiệp với các giải pháp phù hợp từng loại hình sản xuất, mang đến những ưu điểm nổi bật:

Hệ thống sản xuất theo tiêu chuẩn ISO, thiết bị và phụ kiện nhập khẩu chính hãng từ các thương hiệu hàng đầu.
Thiết kế hệ thống hút bụi công nghiệp phù hợp từng loại sơn (ướt/khô), quy mô xưởng và ngân sách đầu tư
Hệ thống tiết kiệm điện năng 20-30%, giảm tần suất thay vật tư lọc và chi phí xử lý chất thải
Bảo trì định kỳ, nâng cấp hệ thống và cung cấp vật tư thay thế kịp thời, đảm bảo hoạt động liên tục.
Lắp đặt và bảo trì hệ thống tại tất cả các tỉnh thành, đảm bảo tiến độ và chất lượng thi công.

Lê Gia Phát - Đơn vị chuyên cung cấp, lắp đặt hệ thống hút bụi công nghiệp uy tín — Lê Gia Phát – Đơn vị chuyên cung cấp, lắp đặt hệ thống hút bụi công nghiệp uy tín

Liên hệ ngay với LGP qua HOTLINE 0908 535 860 để được tư vấn miễn phí giải pháp xử lý bụi sơn phù hợp với quy mô và ngân sách của doanh nghiệp bạn.

KẾT

Tóm lại, tùy theo loại hình sơn và quy mô xưởng, doanh nghiệp có thể lựa chọn giữa hệ thống lọc bông thủy tinh, màn nước tuần hoàn hoặc Cyclone kết hợp Cartridge để xử lý bụi sơn công nghiệp.

Lê Gia Phát với 15 năm kinh nghiệm triển khai các dự án xử lý bụi sơn công nghiệp, cam kết mang đến giải pháp phù hợp nhất cho từng nhu cầu sản xuất.

Liên hệ ngay HOTLINE 0908 535 860 để được tư vấn và đề xuất phương án phù hợp.