Bụi xi măng: Tác hại và các phương pháp xử lý an toàn

Bụi xi măng là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm nghiêm trọng tại các nhà máy sản xuất và công trường xây dựng. Bài viết dưới đây hãy cùng Lê Gia Phát tìm hiểu tác hại và các phương pháp xử lý bụi xi măng an toàn hiệu quả nhé.

Bụi xi măng là gì?

Bụi xi măng là các hạt chất rắn mịn, có kích thước siêu nhỏ (đường kính <3μm) bay lơ lửng trong không khí, được tạo ra từ quá trình sản xuất, vận chuyển và sử dụng xi măng.

XEM THÊM:

• Các phương pháp xử lý bụi sơn an toàn, hiệu quả cao
• Giải pháp xử lý bụi bông, sợi cho ngành công nghiệp dệt may

Bụi xi măng thường xuất hiện ở đâu?

Bụi xi măng có mặt ở hầu hết ở các môi trường có liên quan đến sản xuất hoặc sử dụng xi măng và dễ phát tán ra xung quanh, cụ thể như:

• Trong sản xuất xi măng

Quy trình sản xuất xi măng gồm 6 công đoạn chính: khai thác mỏ, gia công nguyên liệu, xử lý nguyên liệu thô, nung clinker, nghiền xi măng và đóng bao thành phẩm. Trong suốt các công đoạn này, việc phát sinh bụi là điều không thể tránh khỏi.

Bụi xi măng thường phát sinh nhiều nhất tại khu vực nghiền clinker và xử lý nguyên liệu thô. Các công đoạn trộn phối và đóng bao cũng tạo ra lượng bụi đáng kể khi xi măng tiếp xúc với không khí trong quá trình vận chuyển nội bộ.

• Tại công trường xây dựng

Trong thi công xây dựng, quá trình trộn xi măng với cát và nước trong không gian kín là nguồn phát tán bụi chủ yếu. 

Bên cạnh đó, các công việc như cắt tấm xi măng, mài bề mặt bê tông, đổ và hoàn thiện sàn cũng có thể tạo ra bụi siêu mịn, gây ảnh hưởng đến sức khỏe thợ thi công.

• Trong vận chuyển và lưu kho

Trong vận chuyển và lưu kho, xi măng rời thường được chứa trong silo hoặc bồn chuyên dụng. 

Tuy nhiên, nếu không có hệ thống kiểm soát bụi, các thao tác bốc dỡ và nạp liệu sẽ làm bụi dễ phát tán ra môi trường, gây nguy cơ hít phải cho công nhân làm việc xung quanh.

• Trong quá trình bảo quản xi măng

Xi măng không được bảo quản theo đúng quy chuẩn như để hở bao bì hoặc kho chứa thiếu thông gió sẽ rất dễ khiến bụi phát tán ra môi trường xung quanh.

Bụi xi măng có độc hại không?

Bụi xi măng là một trong những loại bụi công nghiệp độc hại nhất, chứa các thành phần gây tác động nghiêm trọng đến sức khỏe người lao động và môi trường xung quanh.

Thành phần chủ yếu của những hạt bụi này bao gồm các oxit như CaO, SiO₂, Fe₂O₃, Al₂O₃, SO₃, cùng một lượng nhỏ kim loại nặng như niken, coban, crom, thủy ngân và chì.

Tác hại của bụi xi măng

Dưới đây là những tác hại nguy hiểm do bụi phát sinh từ nhà máy xi măng gây ra:​

• Ảnh hưởng đến sức khỏe con người:

Công nhân làm việc trực tiếp và người dân sinh sống xung quanh là những người thường xuyên phải đối mặt với bụi của nhà máy xi măng.

Khi hít phải liên tục trong thời gian dài, bụi này có thể gây ra các vấn đề sức khỏe như: viêm đường hô hấp, ung thư phổi, viêm mũi dị ứng, viêm tai và viêm da. 

Ngoài ra, nếu tiếp xúc trực tiếp với mắt có thể dẫn đến đau mắt, viêm kết mạc và viêm giác mạc.

• Gây ô nhiễm môi trường:

Bụi xi măng là tác nhân gây ô nhiễm nghiêm trọng cả không khí, đất và nguồn nước. Hạt bụi mịn lơ lửng trong không khí, lan rộng theo gió và lắng đọng khắp khu vực xung quanh. 

Lớp bụi phủ dày trên bề mặt lá cây cản trở quá trình quang hợp, làm cây sinh trưởng kém và dễ nhiễm bệnh. 

Hoặc khi bụi tích tụ lâu ngày trên đất, khiến cấu trúc đất bị thay đổi làm cho độ phì nhiêu giảm dần. 

Bên cạnh đó, các phần kiềm trong xi măng như canxi oxit khi hòa tan vào nước mưa hoặc thấm xuống nước ngầm, sẽ góp phần làm tăng độ pH và gây ô nhiễm nguồn nước.

• Giảm năng suất làm việc

Bụi xi măng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lao động khi môi trường làm việc ô nhiễm khiến người lao động mệt mỏi, giảm tập trung và làm việc kém hiệu quả hơn.

• Làm hao mòn máy móc, thiết bị

Hạt bụi xâm nhập vào máy móc thiết bị gây mài mòn chi tiết cơ khí, tắc nghẽn hệ thống làm mát và làm hỏng các bộ phận điện tử. Doanh nghiệp phải chi trả nhiều hơn cho bảo trì định kỳ, thay thế linh kiện sớm hơn dự kiến và tốn thời gian ngừng máy để sửa chữa.

• Vi phạm luật bảo vệ Môi Trường

Khi nồng độ bụi vượt ngưỡng cho phép có thể dẫn đến rủi ro pháp lý nghiêm trọng như bị thanh tra môi trường xử phạt, khiếu nại từ cộng đồng dân cư xung quanh hoặc thậm chí bị đình chỉ hoạt động sản xuất nếu vi phạm kéo dài.

>>> XEM THÊM: Công nghệ xử lý bụi lò luyện thép nhà máy an toàn, hiệu quả

Các phương pháp xử lý bụi xi măng​ hiệu quả

Xử lý bụi xi măng là vấn đề quan trọng và bắt buộc, các doanh nghiệp cần phải có các biện pháp thu hồi và kiểm soát phù hợp để tránh gây ra những tác động xấu tới môi trường và con người.

Dưới đây là những phương pháp xử lý bụi xi măng được các chuyên gia Lê Gia Phát chia sẻ, đem lại hiệu quả lọc bụi cao nhất mà bạn có thể tham khảo:

Dùng hệ thống túi lọc bụi xi măng

Hệ thống này sử dụng các túi vải (hoặc túi sợi đan) kết hợp với quạt hút ly tâm để thu gom bụi xi măng trong không khí. Khi hoạt động, lực hút từ quạt đưa bụi vào ống trung tâm, sau đó các túi vải giữ lại bụi trong khi không khí sạch được thải ra ngoài.

Lưu ý: Khi lựa chọn túi lọc bụi xi măng, doanh nghiệp nên ưu tiên loại có tính năng kháng axit/kiềm, chống co giãn và chống mài mòn phù hợp với điều kiện vận hành thực tế.

Cách xử lý bụi xi măng bằng hệ thống Cyclone

Hệ thống Cyclone xử lý bụi mịn xi măng bằng nguyên lý lực ly tâm. Khi dòng khí chứa bụi được đưa vào, nó sẽ chuyển động xoắn ốc bên trong thiết bị. 

Lực ly tâm tách các hạt bụi ra khỏi luồng khí và đẩy chúng rơi xuống đáy để thu gom, còn không khí sạch sẽ được thoát ra ngoài qua ống dẫn khí ở phía trên.

Ưu điểm vượt trội:

• Chi phí đầu tư thấp, giảm chi phí lắp đặt và bảo trì
• Hoạt động ổn định trong môi trường nhiệt độ cao, áp suất thay đổi
• Không tiêu hao năng lượng phụ.
• Bảo trì dễ dàng, ít hư hỏng, chu kỳ vệ sinh đơn giản
• Phù hợp với dòng khí công suất cao tại dây chuyền sản xuất

Loại bỏ bụi xi măng bằng phương pháp ướt

Đây được xem là giải pháp xử lý bụi xi măng hiệu quả, đặc biệt phù hợp với môi trường có nhiệt độ và độ ẩm cao, hoạt động dựa trên nguyên lý tiếp xúc trực tiếp giữa dòng khí bụi và dòng nước phun sương.

Hệ thống phun nước áp lực cao tạo thành màn sương mịn phủ kín buồng xử lý. Khi dòng khí bụi xi măng đi qua, các hạt bụi sẽ va chạm và bám dính vào giọt nước, tạo thành hỗn hợp nặng hơn và lắng xuống phía dưới. Cuối cùng, khí sạch đã được xử lý sẽ tách ra, di chuyển lên trên và thoát ra khỏi hệ thống.

Ưu điểm vượt trội:

• Chi phí đầu tư thấp.
• Vận hành đơn giản.
• Hiệu suất xử lý cao.
• Thích ứng điều kiện khắc nghiệt (nhiệt độ cao, độ ẩm cao).

Phương pháp lọc bụi xi măng bằng tĩnh điện

Công nghệ lọc tĩnh điện sử dụng hiệu điện thế cao để tách bụi, sương và hơi ra khỏi dòng khí thải. Phương pháp này giúp thu hồi bụi xi măng an toàn, đặc biệt phù hợp với các khu vực có lưu lượng lớn và nồng độ bụi dao động từ 2,0 – 2.500.000 mg/m³.

Đầu tiên, dòng điện ion hóa các hạt bụi trong khí thải, tạo điện tích dương hoặc âm. Tiếp theo, lực điện trường hút các hạt bụi đã ion hóa di chuyển và bám vào bề mặt thu bụi. Khi tiếp xúc với bề mặt này, điện tích của hạt bụi được trung hòa và giữ lại. Cuối cùng, bụi được tách ra khỏi bề mặt thu thông qua rung động cơ học hoặc quá trình vệ sinh định kỳ, trong khi khí sạch thoát ra ngoài môi trường.

Ưu điểm vượt trội:

• Hiệu suất thu hồi bụi cao
• Xử lý được dải nồng độ bụi rộng
• Phù hợp lưu lượng khí lớn

Lê Gia Phát – Địa chỉ thi công lắp đặt, thi công hệ thống máy hút bụi công nghiệp uy tín

Công ty TNHH kỹ thuật Lê Gia Phát tự hào là đơn vị tiên phong với 14 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế, thi công hệ thống hút bụi công nghiệp. 

Chúng tôi không chỉ chuyên xử lý bụi xi măng mà còn cung cấp giải pháp toàn diện cho nhiều ngành nghề khác như: chế biến gỗ, sản xuất gạch men gốm sứ, gia công kim loại, luyện kim, dệt may, thực phẩm, dược liệu và vật liệu xây dựng,…

Đội ngũ kỹ sư chuyên môn cao của LGP sẽ thực hiện khảo sát hiện trường, đánh giá chính xác lưu lượng bụi, nhiệt độ khí thải và đặc tính hạt bụi để thiết kế hệ thống phù hợp nhất. 

Chúng tôi cam kết lắp đặt đúng tiến độ, vận hành thử nghiệm và bàn giao hệ thống hoạt động ổn định. 

Không chỉ dừng lại ở việc thi công, đội ngũ kỹ thuật bảo trì định kỳ đảm bảo thiết bị vận hành hiệu quả, kéo dài tuổi thọ và duy trì chi phí vận hành tối ưu. Khách hàng luôn được hỗ trợ kỹ thuật 24/7 khi cần thiết, đảm bảo dây chuyền sản xuất không bị gián đoạn.

Liên hệ ngay Lê Gia Phát qua số HOTLINE 0908 535 860 để được tư vấn miễn phí và nhận báo giá chi tiết cho dự án xử lý bụi của bạn.

Làm thế nào để hạn chế bụi của nhà máy xi măng​?

Bên cạnh việc ứng dụng các hệ thống lọc bụi xi măng, doanh nghiệp cũng nên triển khai thêm những biện pháp hạn chế phát sinh bụi như sau:

Trang bị thiết bị bảo hộ cho người lao động

Doanh nghiệp cần cung cấp đầy đủ trang thiết bị bảo hộ lao động để bảo vệ sức khỏe người lao động khi làm việc với môi trường xi măng. 

• Khẩu trang bảo hộ chuẩn N95 hoặc FFP2 lọc tối thiểu 95% hạt bụi và vi khuẩn xâm nhập hệ hô hấp. 
• Kính bảo hộ và quần áo chuyên dụng ngăn chặn bụi xi măng tiếp xúc trực tiếp với mắt và da. 
• Găng tay bảo hộ giúp tránh bụi xi măng tiếp xúc da tay, hạn chế nguy cơ kích ứng hoặc dị ứng.

Kiểm soát bụi xi măng tại nguồn

Sử dụng thiết bị nghiền và trộn xi măng có hệ thống khép kín giúp hạn chế tối đa bụi phát sinh ngay từ nguồn. 

Máy nghiền xi măng tích hợp hệ thống hút bụi công nghiệp và máy trộn bê tông khép kín sẽ làm giảm nồng độ bụi xi măng.

Nâng cao kiến thức về bụi xi măng

Doanh nghiệp nên thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn an toàn lao động về nguy cơ sức khỏe từ bụi xi măng và cách sử dụng đúng thiết bị bảo hộ, để người lao động nắm vững kiến thức, chủ động phòng tránh và biết cách bảo vệ sức khỏe tại nơi làm việc.

Ứng dụng công nghệ sản xuất xi măng tiên tiến

Công nghệ sản xuất xi măng tiên tiến như công nghệ khô và hệ thống lọc bụi sẽ giúp giảm thiểu lượng bụi phát sinh tại nguồn. 

Phương pháp này không chỉ tối ưu quy trình sản xuất mà còn đáp ứng tiêu chuẩn môi trường và an toàn lao động nghiêm ngặt.

Lựa chọn xi măng chống bụi cho công trường

Xi măng có phụ gia chống bụi và tính năng chống thấm giảm đáng kể lượng bụi phát tán trong quá trình thi công. 

Loại vật liệu này phù hợp với các công trường yêu cầu kiểm soát môi trường nghiêm ngặt, đặc biệt tại khu vực đô thị và dự án có mật độ lao động cao.

KẾT

Tóm lại, bụi xi măng là một vấn đề môi trường nghiêm trọng. Vì thế doanh nghiệp cần có giải pháp hạn chế và xử lý tình trạng này để bảo vệ sức khỏe người lao động, giảm chi phí bảo trì thiết bị và tránh vi phạm quy định về môi trường. 

Một môi trường làm việc an toàn không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững. 

Liên hệ ngay HOTLINE 0908 535 860 để được chuyên gia Lê Gia Phát tư vấn miễn phí, khảo sát hiện trường và báo giá chi tiết.